RENAISSANCE MEUBELEN 3.
Renaissance is van oorsprong ontstaan in Italië ca. 1420,
toen in de Nederlanden de Gotiek nog volop in beweging
was. De beroemde koepel van de Dom in Florence , waar
van de bouw in 1636 begon, was ëën van de eerste renaissance
gebouwen. Frankrijk was het tweede land waar de renaissance
vormentaal invloed kreeg. De Fransen leerden de renaissance
kennen door de vele oorlogen die zij voerden in Italië.
Het hoogtepunt van de economische bloei van de Republiek
ligt tussen 1659 en 1672. In Amsterdam en Zeeland begint de
bloei al omstreeks 1645, vóór de Vrede van Munster in 1648,
toen de tachtigjarige oorlog officieel werd beeindigd.
In 1672, als Frankrijk de Noordelijke Nederlanden binnenvalt,
stort in alle gewesten de economie in, omdat Frankrijk de tarie-
ven op laken en haring, de belangrijkste exportproducten,
drastisch verhoogd. Pas na de vrede van Nijmegen in 1678
omhoog uit een diep dal. Deze jaartallen kunnen van belang
zijn bij het onderverdelen in tijdsperioden van de Nederlandse
renaissance meubelen.
Met de oprichting van de Verenigde Oost Indische Compagnie
(VOC) in 1602 kwamen er steeds meer welgestelde burgers
die een deel van hun winst wel willen investeren in meubelen
in de nieuwe stijl. Door de VOC werden kleine hoeveelheden
- tot dan toe onbekende- houtsoorten ingevoerd, waaronder
het kostbare ebben en palissander. Eerst werd dit onbekende
hout gebruikt om, ter plaatse, de schepen te repareren, maar
al spoedig maakten ook de meubelmakers kennis met de exo-
tische, fraai gekleurde houtsoorten. Mondjes maat wordt vanaf
ongeveer 1630, ebbenfineer gebruikt als decoratie op meubelen.
De meubelmaker moest nog wennen aan de hardheid van het
hout en kennelijk was het ook prijzig. Zo prijzig dat er regelmatig
gebruik gemaakt werd van geëboniseerde- zwart gelakt
(perenhouten)- accenten in plaats van ebbenhout. Evenals dat
het geval is in Gotiek, zijn renaissance meubelen sterk beinvloed
door de architectuur. Soms lijken de meubelen, vooral kasten
en kisten, net miniatuur gebouwtjes, met een kroonlijst, kolommen
en pilasters en een basement of plint.
Hieruit blijkt dat ook de Nederlandse meubelmakers beinvloed zijn
door de Italiaanse renaissance, die zij leerden kennen uit architec-
tuurboeken, tekeningen en schilderijen van (buitenlandse) kunste-
naars die er wél waren geweest. Toch zijn zij geslaagd een heel
eigen Hollandse renaissancestijl te ontwikkelen, die zelfs in de ons
omringende landen, zoals Engeland en Noord Duitsland invloed
heeft gehad.
In Vlaanderen begint en eindigt de renaissance eerder, vanaf
ongeveer 1550 tot omstreeks 1620-1630. Het katholieke zuiden
voelde zich eerder aangetrokken tot de weelderige , wat zware
barokstijl, die dan begint.
ONZE WINKEL IS OPEN INDIEN AANWEZIG OF OP AFSPRAAK.
 |
Beeldenkast, renaissance ca. 1630-1650. |
Met tien Bijbelse voorstellingen.
 | |  |
Bijbelse voorstelling kap links. | | Kap rechts. |
 | |  |
Kap links voor. | | Kap rechts. |
 | |  |
Renaissance kast met | | 10 Bijbelse voorstellingen. |
 | |  |
De vier foto's boven zijn de | | panelen uit de onderkast. |
 | |  |
De panelen van de bovenkast. | | |
 | |  |
Korinthische kolommen, worden | | gedragen door drie figuren. |
 | | 
|
Bovenkast rechts. | | Kap rechts. |
No. 903101
Hollandse Beeldenkast met
Bijbelse voorstellingen, ca. 1630-1650.
Bovenkant kast een geprofileerde kap deze
wordt gedragen door zeven menselijke
mascarons. Tussen de mascarons een
fries met snijwerk o.a gedecoreerd met
snijwerk van vogels, acanthusblad met
centraal van de mascarons Bijbelse
voorstellingen, in de rijk uitgestoken
kap totaal vier voorstellingen.
In het front twee kleine deuren in de
bovenkast met elk één paneel, links
in het midden en rechts voorzien van
uitgestoken beelden waaronder mascarons
van engelen kopjes. In de onderkast
twee grotere deuren met elk twee
panelen welke alle zes voorzien van
Bijbelse taferelen.
O.a Abrahams Offer,
Zacheüs, klom in een vijgenboom om Jezus
te kunnen zien wanneer Hij voorbij kwam,
de Barmhartige Samaritaan,
'Loth en zijn dochters,
Kindermoord, van de ouds geborene in Egypte,
Ruth en Boaz
Links en rechts
alsmede de deurnaald zijn versierd
met Korinthische gecanneleerde
pilasters bekroond door een gestoken
kapiteel, de onderkant van de pilasters
zijn rijk uitgestoken met o.a engelen
deze pilasters worden gedragen
door mens figuren.
Tussen de boven en onderast twee
uitgestoken laden met als beeltenis
een acanthusblad.
In de onderkast ook twee laden het
zelfde uitgevoerd als boven.
Onder een recht geprofileerde lijst
waaronder drie zwart gepolitoerde
balpoten.
Afmetingen, hoogte 206 cm.
kapmaten, breedte 167 cm en diepte 67 cm.
Prijs op aanvraag.
HERKOMST
In het gewest Holland, waar de bestuurders van de
Republiek der Verenigde Nederlanden zich omstreeks
1588 vestigden ontstaat rond 1625 de vierdeurs Beeldenkast.
Dit moet vanwege het vele snij-en beeldhouwwerk toen
een erg kostbare kast zijn geweest.
Bij het maken van beeldenkasten kwamen dan ook twee Gilden
aan te past, het meubelmakers gilde en het beeldhouwers gilde.
De meeste beeldenkasten hebben in de bovenkast drie
vaak vrouwelijke beelden op de stijlen. Meestal stellen ze
theologische deugden voor, Geloof, een vrouw met een
kruis, Hoop, een vrouw met een anker, en Liefde.
Beeldenkasten komen zelden voor, ze zijn vrij zeldzaam.
Waarschijnlijk zijn er vanwege de hoge kosten niet zo veel
gemaakt. De beide deuren van de onderkast zijn meestal
voorzien van vier panelen met daarop figuratief snijwerk
evenals de twee panelen van de bovenkast.
Het hoeft niet te verbazen dat de beeldenkast meestal als bruidschat werd meegeven aan een dochter, volgepakt met
een door de bruid en haar familie genaaide en geborduurde
linnenuitzet. De Bijbelse voorstellingen dienden als
waarschuwing voor de gezinsleden om maar vooral
volgens de Bijbel te leven.
Zoals bij de meeste Hollandse Renaissancekasten het geval
is, staat de kast op bolpoten. De Beeldenkast is een typisch
"Hollandsenkast". Hij werd vooral in Amsterdam, de Zaanstreek
Enkhuizen, Heerhugowaard en Hoorn gemaakt.
 |
Beeldenkast met Bijbelse voorstellingen. |
Zes Bijbelse voorstellingen.
 | |  |
| Doop in de Jordaan | | David en Batseba |
 | |  |
De Wederopstanding. | | De Boodschap. |
 | |  |
Bij de Bron | | De verloren Zoon |
A Renaissance four-door cupboard.
Dark oak. Second quarter of the 17th
century. Richly carved decor of foliage,
man’s and lion’s heads and on the
carved doors scenes from the life of
Christ (with a.o. the Resurrection,
The Baptism in the river Jordan),
two large drawers and sphere legs
No. 21091
Renaissance Beeldenkast met Bijbelse
Een zeldzame en fijn gestoken vier
deurs "Renaissance Beeldenkast” gemaakt
van eikenhout. Noord-Nederland,
Holland, tweede kwart 17de eeuw.
Onder een geprofileerde lijst vinden
we het fries, deze is onder-broken door
kopconsoles. Onder dit fries bevinden
zich vier deuren met zes gestoken panelen
afgewerkt met fijn geprofileerde lijstjes.
Op de panelen zien we Bijbelse
voorstellingen, voorgesteld als
David en Batseba,
Doop in de Jordaan,
De Wederopstanding,
De verloren Zoon,
Bij de Bron,
De Boodschap.
Op de bovenkast zijn de stijlen versierd
met drie uitgestoken figuren, welke uit
beelden geloof, hoop en liefde.
Links,rechts n in midden van de
onderkast halve Korinthische kolommen
De onderste helft van de gecanneleerde
kolommen zijn rijk uitgestoken, onderdelen
zijn ontleend aan de Grieks- Romeinse
bouwkunst.
In het basement 'dragen' liggende leeuwen
, als het ware de gehele kast, dit is een sym-
bool van kracht. Tussen de buitenste leeuwen
een lade. De kast staat aan de achterzijde
op doorgetrokken stijlen en aan de voorzijde
heeft het twee zwart gepolitoerde bolpoten.
Kap maten, 138 cm breed, 50 cm
diep, 190 cm hoog.
Op aanvraag.
HERKOMST
In het gewest Holland, waar de bestuurders van de
Republiek der Verenigde Nederlanden zich omstreeks
1588 vestigden ontstaat rond 1625 de vierdeurs Beeldenkast.
Dit moet vanwege het vele snij-en beeldhouwwerk toen
een erg kostbare kast zijn geweest.
Bij het maken van beeldenkasten kwamen dan ook twee Gilden
aan te past, het meubelmakers gilde en het beeldhouwers gilde.
De meeste beeldenkasten hebben in de bovenkast drie
vaak vrouwelijke beelden op de stijlen. Meestal stellen ze
theologische deugden voor, Geloof, een vrouw met een
kruis, Hoop, een vrouw met een anker, en Liefde.
Beeldenkasten komen zelden voor, ze zijn vrij zeldzaam.
Waarschijnlijk zijn er vanwege de hoge kosten niet zo veel
gemaakt. De beide deuren van de onderkast zijn meestal
voorzien van vier panelen met daarop figuratief snijwerk
evenals de twee panelen van de bovenkast.
Het hoeft niet te verbazen dat de beeldenkast meestal als
bruidschat werd meegeven aan een dochter, volgepakt met
een door de bruid en haar familie genaaide en geborduurde
linnenuitzet.
Zoals bij de meeste Hollandse Renaissancekasten het geval
is, staat de kast op bolpoten. De Beeldenkast is een typisch
"Hollandsenkast". Hij werd vooral in Amsterdam, de Zaanstreek
Enkhuizen, Heerhugowaard en Hoorn gemaakt.
Museum stuk
No. 211107
Vierdeurs eiken renansance beeldenkast,
Zuiderlijke Nederlanden, ca. 1625-1650.
Onder de recht geprofileerde kap
fijn houtsnijwerk met o.a putto's, vogels
acantusblad, bloemen, mensen-mascarons,
griffioenen, grote beelden uitgestoken
beelden van kinderen, eierlijsten, enz.
In het front boven, twee deuren,
waaronder twee rijk gestoken laden
met links, rechts en in het midden
leeuwen mascarons, waaronder wederom
twee deuren ook met houtsnijwerk en lijsten.
De stijlen van de kast lopen door en eindigen
in de poten.
Afmeting, hoogte 228 cm,
breedte 206, diepte 80 cm.
VERKOCHT.
Een putto (meervoud: putti of putto's) of amoretto is
in de beeldhouw- en schilderkunst een mollig kinderfiguurtje,
bijna altijd mannelijk en meestal naakt. Als het kind vleugeltjes
heeft, spreekt men ook van een cherubijntje. Putti komen
vooral voor in de renaissance-, barok- en rococokunst.
Het woord putto komt uit het Italiaans en was oorspronkelijk
een scheldnaam voor een kleine jongen.
De voorlopers van de putti waren de eroten uit de oudheid,
minnegodjes die bijvoorbeeld worden aangetroffen op
kindersarcofagen, dansend, strijdend, musicerend of anderszins.
Het gaat dan over naakte kinderfiguren als begeleiders van de
liefdegod Eros. De herleving van deze figuurtjes wordt
toegeschreven aan de Florentijnse renaissance-beeldhouwer
Donatello (1386-1466).
Putti hadden behalve een decoratieve functie vaak ook een
allegorische betekenis
 | |  |
Zuid Nederlandse vijf deurs eiken
| | Renaissance kast, ca. 1630- 1640.
|
Renaissance vijf-deurs kast,
Zuiderlijke Nederlanden, ca. 1630-1640.
Meer info nog niet voorhanden.
VERKOCHT.
ONZE WINKEL IS OPEN INDIEN AANWEZIG OF OP AFSPRAAK.
 | |  |
Brabantse vierdeurskast.
| | ca. 1660.
|
No. 271172
Brabantse eiken vierdeurs
Renaissance kast, ca. 1660.
( afkomstig uit een kasteel)
Met een recht geprofileerde kap.
In de boven kast twee kleinere deuren
met fijngesculpteerde typische
ornamentiek.
De twee grotere deuren van de
onderkast hebben kornisversieringen
met in het centrum engelen. De
stijlen gecanneleerd, en rijkelijk
versiert met mascarons met diverse
uitbeeldingen.
Afmeting, hoogte 136 cm,
breedte 110 cm, diepte 53 cm.
Gerestaureerd, 8.975 euro.
 | |  |
Rijk aan houtsnijwerk.
| | Werk van 2 Gilden.
|
 | |  |
Liggende leeuwen dragen de kast. | | Eiken met ebben. |
No. 30391
Hollandse Beelden-kolommenkast
ca. 1630 - 1650.
De vooruitstekende geprofileerde kap
gedragen door drie beelden in de vorm
van figuren, de middelste met de hand
voor de mond, de twee buitensten met
de hand op het hart. In de bovenkast
twee smalle deuren waarvan de panelen
zijn uitgestoken en af gewerkt met lijstwerk.
De onderkast de stel paneel deuren met
vier kussens welke zijn uitgestoken.
Links en rechts alsmede de slaglijst een Corinthische
gecanneleerde kolommen afgezet met kapitelen.
In de voet van de kast een lade,
In het basement 'dragen' liggende leeuwen
, als het ware de gehele kast, dit is een sym-
bool van kracht. Tussen de leeuwen in de
voet twee laden waaronder een rechte geprofileerde
lijst, rustend op halve bolpoten.
De gehele kast is gedecoreerd met snijwerk
van vogels temidden van floraak motief, sier
lijsten in bladmotief en mascarons.
Uiterste afmeting, hoogte 209 cm,
breedte 162 cm, diepte 65 cm.
Prijs op aanvraag.
HERKOMST
In het gewest Holland, waar de bestuurders van de
Republiek der Verenigde Nederlanden zich omstreeks
1588 vestigden ontstaat rond 1625 de vierdeurs Beeldenkast.
Dit moet vanwege het vele snij-en beeldhouwwerk toen
een erg kostbare kast zijn geweest.
Bij het maken van beeldenkasten kwamen dan ook twee Gilden
aan te past, het meubelmakers gilde en het beeldhouwers gilde.
De meeste beeldenkasten hebben in de bovenkast drie
vaak vrouwelijke beelden op de stijlen. Meestal stellen ze
theologische deugden voor, Geloof, een vrouw met een
kruis, Hoop, een vrouw met een anker, en Liefde.
Beeldenkasten komen zelden voor, ze zijn vrij zeldzaam.
Waarschijnlijk zijn er vanwege de hoge kosten niet zo veel
gemaakt. De beide deuren van de onderkast zijn meestal
voorzien van vier panelen met daarop figuratief snijwerk
evenals de twee panelen van de bovenkast.
Het hoeft niet te verbazen dat de beeldenkast meestal als
bruidschat werd meegeven aan een dochter, volgepakt met
een door de bruid en haar familie genaaide en geborduurde
linnenuitzet.
Zoals bij de meeste Hollandse Renaissancekasten het geval
is, staat de kast op bolpoten. De Beeldenkast is een typisch
"Hollandsenkast". Hij werd vooral in Amsterdam, de Zaanstreek
Enkhuizen, Heerhugowaard en Hoorn gemaakt.
No. 201194
Renaissance eiken parket kast,
Holland ca. 1640-1650.
Eiken tweedeurs Renaissance kast.
Een mooie vroege eiken kast, drie
klein consoles met gestoken acantusblad
dat onder de recht geprofileerde kap prijkt.
Onder de fries een uitgestoken lijst.
Op de gecannileerde stijlen en deurnaald
gesphangers en druipers.
Op de deurpanelen zijn geprofileerde lijstjes
in een geometrischpatroon gelijmd, door een
horizontaal geplaatst paneel van elkaar gescheiden
waardoor het lijkt alsof het een vierdeurs kast is.
Deze kast is eiken en opgesierd met palissander
Achter de deuren legplanken, en op de rechter
deur een prachtig opengewerkt slot.
Afmeting, hoogte 200 cm,
breedte 175 cm en diepte 61 cm.
Prijs gerestaureerd, 9.800 euro.
ONZE WINKEL IS OPEN INDIEN AANWEZIG OF OP AFSPRAAK.
HERKOMST
In het gewest Holland, waar de bestuurders van de
Republiek der Verenigde Nederlanden zich omstreeks
1588 vestigden ontstaat rond 1625 de vierdeurs Beeldenkast.
Dit moet vanwege het vele snij-en beeldhouwwerk toen
een erg kostbare kast zijn geweest.
Bij het maken van beeldenkasten kwamen dan ook twee Gilden
aan te past, het meubelmakers gilde en het beeldhouwers gilde.
De meeste beeldenkasten hebben in de bovenkast drie
vaak vrouwelijke beelden op de stijlen. Meestal stellen ze
theologische deugden voor, Geloof, een vrouw met een
kruis, Hoop, een vrouw met een anker, en Liefde.
Beeldenkasten komen zelden voor, ze zijn vrij zeldzaam.
Waarschijnlijk zijn er vanwege de hoge kosten niet zo veel
gemaakt. De beide deuren van de onderkast zijn meestal
voorzien van vier panelen met daarop figuratief snijwerk
evenals de twee panelen van de bovenkast.
Het hoeft niet te verbazen dat de beeldenkast meestal als
bruidschat werd meegeven aan een dochter, volgepakt met
een door de bruid en haar familie genaaide en geborduurde
linnenuitzet.
Zoals bij de meeste Hollandse Renaissancekasten het geval
is, staat de kast op bolpoten. De Beeldenkast is een typisch
"Hollandsenkast". Hij werd vooral in Amsterdam, de Zaanstreek
Enkhuizen, Heerhugowaard en Hoorn gemaakt.
 | |  |
| | Nog niet gerestaureerd. |
No. 141291
Onder de vooruitgestoken kaplijst
een fries met een gestoken bloemvaas
temidden van floraal motief.
De kap gesteund door drie gebeeldhouwde
figuren, geloof, hoop en liefde verbeeldend.
Daarachter een bovenkast met twee deuren
waarin een paneel waarop een vogel temid-
den van floraal motief van deze eiken kast.
In de diepere onderkast twee deuren, elk
met twee panelen. Daaronder een lade
geflankeerd door gestoken leeuwenmaskers.
Tegen de stijlen en als deurnaald een gecan-
neleerde halfpilaster met kapiteel.
De onderregel recht,op lage bolpoten.
Afmeting, hoogte 201 cm.
breedte 158 cm. diepte. 73 cm.
Prijs op aanvraag.
 |
Veiling Sotheby's Amsterdam Sale: AM1075 | Location: Amsterdam
Auction Dates: Session 1: Tue, 16 Juni 2009 2:00 PM
LOT 110
PROPERTY OF A DUTCH PRIVATE COLLECTOR
A DUTCH CARVED OAK CUPBOARD 'BEELDENKAST'
RENAISSANCE, DATED 1637, WITH 19TH CENTURY ALTERATIONS 12,000—18,000 EUR
Lot Sold. Hammer Price with Buyer's Premium: 42,750 EUR Measurements 205cm. high, 150cm. wide, 64cm. deep. Description the protruding cornice above a figured and acanthus scrolled frieze flanked and divided by male and female masks, above three terms in front of two inverted panelled doors depicting allegorical figures of Faith and Charity, the lower two doors depicting allegorical figures of Justice, Prudence, Hope and Fortitude, interposed by three Ionic pilasters, above two drawers centred and flanked by lion's heads, raised on ball and stile feet PROVENANCE With the Museum Lambert van Meerten, Delft, circa 1918 LITERATURE AND REFERENCES K. Sluyterman, Huisraad en binnenhuis in vroegere eeuwen, Den Haag, 1925, p. 164 |
 |
Veiling Sotheby's Amsterdam Sale: AM1075 | Location: Amsterdam
Auction Dates: Session 1: Tue, 16 Juni 2009 2:00 PM
LOT 80
A DUTCH CARVED OAK CUPBOARD OR 'BEELDENKAST'
RENAISSANCE, FIRST HALF 17TH CENTURY 15,000—25,000 EUR
Lot Sold. Hammer Price with Buyer's Premium: 31,950 EUR measurements 187cm. high, 170cm. wide, 74cm. deep. Description the protruding cornice above an acanthus scrolled frieze flanked and divided by male and female masks, above two panelled doors depicting allegorical figures of Faith and Charity, interposed by male figures, the lower two doors depicting allegorical figures of Hope, Fortitude, Justice and Prudence, flanked and divided by allegorical male and female terms, above one long drawer centred and flanked by lion's heads, raised on ball and stile feet. |
 | |  |
| | Nog niet gerestaureerd. |
| |
Utrechtse poortkast, Renaissance ca. 1660. |
No. 141292
Utrechtse eiken poortkast,
Holland 17e eeuw.
Onder de rechte kap een knorlijst waaronder
sierstukken van palissander en ebbenhout.
Op de deuren twee poorten, geschulpt versierd
met blokken ebbenhout waarom fijne lijstjes.
Achter de deuren legplanken en twee laden.
Links en rechts op de stijlen, een fijne blok
verdeling opgesierd met ebbenhout alsmede
de deurlijst, waarop een klein schuifje waar
achter het sleutel gat.
Rechte onder-regel en rustend op twee
zwart gepolitoerde bolpoten.
Afmeting, hoogte 207 cm,
breedte 146 cm, diepte 62 cm.
VERKOCHT
 | |  |
Renaissance buffet | | Nog ongerestaureerd. |
No. 801101
Renaissance Buffet, Holland 17e eeuw.
Eiken met ebben versiering,
in het front twee deuren,
in de voet een lade, het
geheel op bol poten.
Afmeting, hoogte 124 cm,
breedte 123 cm, diepte 56 cm.
Prijs gerestaureerd, 1.950 euro.
