Thee in Nederland rond de eeuwwisseling
Thee was als genotsmiddel in Nederland in de zeventiende
eeuw bekend geraakt. Rond 1900 raakte de uitgebreide
middagthee in ons land ingeburgerd. Deze gewoonte was
afkomstig uit Engeland, waar de afternoon tea al sinds het
begin van de negentiende eeuw genuttigd werd.
De middagthee begon als een sociale aangelegenheid,
de zogeheten 'jour' of ontvangdag – bij de middenstand
sprak men overigens van een dameskransje –
waarbij de gastvrouw op een vaste middag
in de week op informele wijze haar gasten ontving.
Hierbij werden schaaltjes met allerlei lekkernijen als bonbons,
koekjes, cake en petitfours gepresenteerd.
Voor het serveren van de thee had men een keur aan zilverwerk en
(Japans of Chinees) porselein in huis. Een rijk gedekte theetafel met
een kostbaar theeservies was een belangrijk statussymbool.
De gastvrouw schonk de thee doorgaans zelf in. In het zilveren
trekpotje werd een sterk thee-extract gemaakt, waarvan steeds
een bodempje werd uitgeschonken in de kopjes en dat vervolgens
aangevuld diende te worden met heet water uit een bouilloire.
Pas in de loop van de negentiende eeuw hebben grote theepotten,
waarin de thee in de gewenste sterkte gezet kon worden, het gebruik
van het trekpotje en de bouilloire langzaam maar zeker verdrongen.
De bouilloires waren doorgaans van zilver of koper en mochten
vanwege hun kostbare en fraaie uitvoering niet onopgemerkt blijven.
Ze werden dan ook op een kleine guéridon, een bijzettafeltje
(kettle stand) neergezet. Tegen het midden van de achttiende eeuw
zijn de houten theestoven ontstaan. De houten kistjes waren aan de
binnenzijde met metaal afgeschermd, zodat daarin een brandend
komfoor geplaatst kon worden met daarop de waterketel.
Het hengsel aan de theestoof maakte deze gemakkelijk
verplaatsbaar van de keuken naar salon.
Wij hebben voor u een kleine collectie
theestoven bijeen gebracht.
 | |  |
Biedermeier theestoof, ca. 1850 - 1880 van mahoniehout en koperen binnenbak. | | Louis Seize / Empire, 1790 - 1820 van mahonie met koperen binnenbak en banden. |
