Welkom op onze meubel
restauratie pagina.
Restaureren is met zorg bezig zijn met objecten die eerder
door anderen zijn gemaakt, omdat men daarin waarden van
welke aard dan ook - onderkent, die men de moeite vindt
om aan de volgende generatie door te geven."
De meerwaarde van professionele kunstrestauratie
Kunstenaars maken hun werk meestal met het oog op
de eeuwigheid, schrijvers doen het om hun ideeën te
laten bestaan, sommige documenten zijn van het grootste
belang voor het nageslacht, de emotionele waarde kan
van onschatbare waarde zijn. Doch de natuur en vooral de
mens kan door onverwachte calamiteiten er voor zorgen dat
de "eeuwigheid" van korte duur is...
Restauratie is een vak apart dat een uitgebreide kennis
materialen en techniek vraagt, het is een arbeids intensief
en ingewikkeld vak. Ten onrechte wordt echter gedacht
dat restaureren extreem duur is. Dit hoeft niet, want
conserveren is vaker de boodschap dan een beeld terug
brengen naar zijn oorspronkelijke toestand. Een juiste
diagnose stellen en internationaal aanvaarde deontologie
toepassen, waardoor de authenticiteit van
het voorwerp gegarandeerd blijft, staan centraal.
 | |  |
Gestauratie in opdracht van een
| | familie uit Amersfoort.
|
 | |  |
Het herstellen van de laden.
| | De onderkast krijgt weer vorm. |

Het eind resultaat
 | |  |
Voor de rstauratie. | | Na restauratie. |
 | |  |
Voor restauratie. | | Na restauratie. |
 | |  |
een gedeelte van de onderkast | | onderdelen van het kabinet |

| | |
De contructie van de onderkast is weer solide. | | |

| | 
|
De achter stijlen die eindigen als poten zijn weer goed. | | lade geleiders zijn weer geplaatst. |
 |
De zijkanten van de onderkast worden gelijmd. |
 |
Het resutaat wordt al zichtbaar. |
 |
Nu gerestaureerd, en gaat weer generaties lang mee.. |
Restauratie van een Mahoniehouten
transition cilinderbureau.
 |
Voor de restauratie. |
 |
De versleten lade geleiders vernieuwd. |
 |
De secretaire wordt opnieuw in elkaar gezet. |
 |
Het fiineer van de cilinderklep is gerestaureerd. |

 |
Bovenkant van de secretaire. |
 |
De laden van de onderkast. |

|
Na de restauratie. |
HET POLITOEREN
Politoeren is het aanbrengen van een afwerkingslaag op een houten oppervlak.
Deze afwerkingslaag bestaat uit een aantal laagjes schellak. Voor het aanbrengen
wordt de schellak opgelost in alcohol, zodat een vloeibare emulsie ontstaat. Deze
emulsie wordt niet met een kwast, maar met een politoerprop aangebracht. Deze
prop wordt gemaakt van een dot watten, met daaromheen een katoenen of linnen lap.
De alcohol verdampt, en de schellak blijft als beschermingslaag op het hout achter.
Wanneer dit goed gebeurd, dan is dit misschien wel de mooiste afwerking van hout,
met name van houten meubilair. Schellak werd in de 16e eeuw in Europa geïntroduceerd.
De term French polish, zoals politoeren in het Engels heet, dateert vanaf 1820, toen een
Franse meubelmaker het hiervoor omschreven proces ontwikkelde.
GRONDSTOFFEN VOOR POLITOER
Schellak is een harsachtige stof, die ontstaat als afscheidingsprodukt van de lakschildluis
(laccifer lacca). Dit insect leeft op bepaalde bomen in met name India en enkele omliggende
landen. Het heeft een grootte van ongeveer een halve milimeter en een levenscyclus van
zes maanden.
De schellak wordt verzameld door de besmette takjes van de bomen te snijden. In deze
vorm wordt het ook wel stoklak genoemd. De schellak wordt van de takjes geschraapd,
en daarna met water gewassen, om het zo te zuiveren van restanten van de takjes en
andere onzuiverheden. Wanneer deze schellak droog en gezuiverd is, wordt het ook wel
korrellak genoemd. Hierna wordt de schellak in canvas buizen gestopt, en boven een oven
verwarmd. Eén eind van de buis wordt vastgezet, terwijl het andere eind wordt gedraaid,
zodat de gesmolten schellak door het jute wordt geperst.
Deze ruwe gefilterde schellak wordt op koude stenen opgevangen, waardoor dunne
schijfjes met een diameter van ongeveer 7 centimeter ontstaan. Dit wordt knooplak
genoemd. Deze schellak kan nog onzuiverheden bevatten, maar omdat de schijfjes
erg dun zijn, is visuele controle vrij gemakkelijk, en kan hierop gesorteerd worden.
Hierna worden de schijfjes verpletterd tot kleine schilfertjes, die onder andere voor
het maken van politoer gebruikt kunnen worden.
Tegenwoordig worden grote hoeveelheden schellak op moderne verwer-kingsinstallaties
gemaakt, een proces dat vergelijkbaar is met de hand-matige productie, maar dan
gemechaniseerd. De witte en transparante schellak wordt verkregen door de korrellak
op te lossen in heet water waar een bijtende stof aan toegevoegd is, en daarna deze
oplossing te bleken met chloor. Na het bleken wordt de oplossing met een zuur
geneutraliseerd, en kan de schellak bezinken. Zo ontstaat dan de gebleekte schellak.
Door het bleken worden de chemische eigenschappen van de schellak veranderd, en
moet het binnen 3-4 dagen in alcohol worden opgelost, omdat het anders onoplosbaar
wordt. Schellak bevat een kleine hoeveelheid was, dat afkomstig is van de schildluis.
De was is onoplosbaar in alcohol en veroorzaakt troebelheid. De transparante schellak
wordt gemaakt door de gebleekte schellak met een uit aardolie verkregen oplosmiddel
te behandelen, dat de was maar niet de schellak oplost.
POLITOEREN
Het woord politoer wordt zowel gebruikt als aanduiding van een specifieke substantie,
als voor alle poetsmiddelen die op basis van schellak en alcohol zijn gemaakt. Als
eigennaam verwijst het naar een bepaalde vloeistof, die gemaakt wordt van in industriële
alcohol opgeloste schilfers schellak. Deze politoer bestaat uit 250-300 gram schellak per
liter. De gebruikte schellak kan aanzienlijk in kwaliteit en kleur verschillen. De kleur varieert
van lichtoranje tot donkerbruin. Zowel donkere als lichte houtsoorten kan men politoeren,
wanneer een lichte tot middelbuine kleurtoon wordt vereist. De van de knooplak gemaakte
button polish wordt gebruikt om een meer oranje of goudachtige kleurtoon te krijgen.
Is de wens om bij lichte houtsoorten de natuurlijke kleur zoveel mogelijk te behouden,
dan kan witte of transparante politoer gebruikt worden.
VOORBEREIDING VAN HET OPPERVLAK
Voorbereiding van het oppervlak voordat met politoeren wordt begonnen is uiterst
belangrijk. Zelfs de kleinste onvolmaaktheden, die je bij een behandeling met vernis of
houtolie niet zou opmerken, worden door het politoeren juist geaccentueerd.
Het is daarom essentieel dat het te behandelen oppervlak erg fijn geschuurd wordt en
goed schoon is. Meubilair dat gerenoveerd wordt, moet vrij zijn van oude waslagen en
vetvrij zijn. Hiervoor kan terpentine en fijn staalwol worden gebruikt. Wanneer de oude
afwerkingslaag van het meubilair zich in slechte staat bevindt, bijvoorbeeld vol met krassen
of vlekken, dan is het het beste om deze laag met een verfafbijtmiddel volledig te verwijderen.
Als na deze behandeling het hout nog gevlekt is, kan het met een speciaal houtbleekmiddel
worden behandeld. als het hout een open structuur heeft en er een spiegelglad oppervlak
wordt geëist, moeten de nerven eerst met vloeibare pasta worden gevuld. Rustins grainfiller
is hier een goed middel voor. Een andere (tijdrovende) methode is het aanbrengen van
meerdere lagen politoer. Voordat een nieuwe laag aangebracht wordt, moet de eerdere
laag eerst met fijn schuurpapier gladgeschuurd worden. Dit proces herhalen zo vaak als
nodig is, totdat alle nerven gevuld zijn. Wanneer het hout een andere kleur moet hebben,
dan kan het voor het politoeren eerst gebeitst worden. Rustins heeft 10 verschillende kleuren
beits in haar programma, die met elkaar vermengd kunnen worden, zodat een breed skala
van kleuren mogelijk is. Ook kan de grainfiller met deze beitsen ingekleurd worden, zodat
vullen en beitsen in één behandelingsfase gedaan kan worden.
Opgemerkt moet worden dat hout alleen in een tint gebeitst kan worden die donkerder is
dan de oorspronkelijke kleur. Indien het hout een lichtere kleur moet krijgen, dan is
behandeling met een houtbleekmiddel noodzakelijk, waarna het in de juiste kleur gebeitst
kan worden. Gaten en barsten kunnen met een houtvulmiddel gerepareerd worden, maar
opgemerkt moet worden dat je dit zult zien, omdat op die plaatsen de structuur van het
hout onderbroken is. Dit kan gecamoufleerd worden door met een fijn penseel de
gerepareerde plekken iets bij te kleuren.
HET AANBRENGEN VAN POLITOER
Politoeren, het aanbrengen van meerdere laagjes schellak op een houten oppervlak, en dit
kan wel tot 90 lagen oplopen. Maar elke keer nadat 4-5 laagjes zijn aangebracht, moet het
werkstuk enkele uren uitharden, voordat verder gegaan kan worden. De politoerprop moet
tussentijds in bijvoorbeeld een jampotje bewaard worden, zodat uitdrogen voorkomen wordt.

| |  |
Voor restauratie. | | Na restauratie. |
Restauratie van een eiken zes ladekast.

| |  |
Na gehele demontage is begonnen met de opbouw. | | De uitgesleten ladegeleiders worden vernieuwd. |
 | |  |
| | | Alles wordt stevig verlijmd. |
 | |  |
| Alle vernieuwde onderdelen aan de binnenkant zijn op kleur gemaakt. | | De achterwant is weer geplaatst. |

|
Gereed voor jarenlang gebruiks gemak. |
Restauratie van een Hollands schrijfkabinet, ca. 1760.
 | |  | |  |
Zo kwam het schrijfkabinet binnen (uit den Haag).
| | Onderste lijst en poten zijn er slecht aan toe.
| | Ook achter de klep is het bureau aan restauratie toe.
|
 | |  | |  |
De onderste lade wordt onder handen genomen.
| | Ook de zijkanten worden niet vergeten.
| | Een arbeids intensief werkje.
|
 | |  | |  |
Nu gerestaureerd. | | Links voor, rechts na restauratie. | | Dit schrijfkabinet is in hoogglans gepolitoerd maar het kan ook in zijdeglans.
|
 | |  |
Louis Seize ladekast voor restaueatie, door de zon verbleekt. | | De zelfde kast na restauratie en opnieuw gepolitoert met schellak. |